föstudagur, maí 13, 2005

Uppástunga að nýju valnámskeiði

Mér finnst að sálfræðiskor þurfi að fara að huga að meiri tengslum við atvinnulífið og kynna fyrir nemendum hvernig hægt sé að hagnýta sálfræðina. Þess vegna finnst mér að það ætti að bjóða upp á valkúrs sem gæti verið einhvern veginn svona uppbyggður:

-Lesa bók um hagnýtingarmöguleika sálfræði
-Fá sálfræðimenntaða gestafyrirlesara úr atvinnulífinu
-Gera nokkuð stórt lokaverkefni þar sem sálfræðiþekking er hagnýtt, ef til vill í samstarfi við fyrirtæki

Gabríela, þú hlýtur að lesa þetta. Er ekki hægt að koma þessu í kring? Ég veit að það er til svona áfangi í atferlisgreiningu en hvað með hinar undirgreinarnar?

13 ummæli:

Vaka sagði...

Heiða farðu að skrifa BA-ritgerðina þín!

Tommi sagði...

ótrúlega er ég sammála þessu.. við hljótum að þurfa að sýna fram á notagildi BA námsins í samfélaginu.. ég er sífellt meira að rekast á það að fólk sem er búið með BA í sálfræði og ætlar að vinna í 1-2 ár (ná sér í einhverja reynslu og svona áður en það fer í mastersnám) það fær BA gráðuna sína ekki metna með neinum hætti.. það virðist vera sem það sé ekki eitt einasta starf sem fólk með BA nám í sálfræði telst sérstaklega hæft í.. ég fæ það stundum á tilfinninguna eins og viðhorf gagnvart BA námi í sálfræði sé álíka og að hafa lokið samræmduprófunum.. ég tel brýnt að sína fram á að fólk sem hefur lokið BA námi í sálfræði búi yfir þekkingu sem hægt sé að nýta í samfélaginu!

ZGS sagði...

Já, það eru nú reyndar nokkrar hliðar á þessu máli. Nemendur með BA próf í sálfræði hafa verið sérstaklega eftirsóttir í sum störf, t.d. að vera atferlisþjálfa með börn í grunnskólum sem hafa sérþarfir. Reykjavíkurborg hefur greitt þeim sérstaklega fyrir að vera með BA próf. Þeir hafa líka verið sérlega eftirsóttir í atferlismeðferð fyrir börn með einhverfu. Svo veit ég ekki betur en að þeir hafi mjúklega rennt in í Barna og unglingageðdeild. En þeir sem ekki hafa áhuga á meðferð heldur tölfræðigreiningu hafa getað fengið störf hjá IMG Gallup, Námsmatsstofnun og Fræðslumiðstöð Reykjavíkur, Félagsvísindastofnun og sennilega víðar. Ég skil það mjög vel að nemendur með BA próf vilji fá starf út á þekkingu sína og finnist að þeir hafi nóg í tiltekin störf eða meira en aðrir hafa. Aftur á móti má ekki gleyma að BA nám er AÐEINS grunnnám undir það að geta farið í hagnýtingarnám, t.d. cand.psych. nám eða annað framhaldsnám á sviði sálfræði þar sem fólk er sérstaklega þjálfað til að vera í tilteknu starfi, segjum atferlisgreiningu á tilteknu sviði, segjum vinnusálfræði. Ég skil það líka að nemendur vilji stökkva strax og hafa aðgang að þeim styrkjum sem fólki er gert aðgengilegt aðeins eftir að hafa klárað framhaldsnám....það er bara eðlileg hegðun að reyna að sleppa lokahlekknum því þá kemst maður fyrr að styrkinum en það verður að segjast eins og er að það er algjörlega óæskilegt og mjög óraunhæft. Einu sinni var búið til sérstakt nám sem átti að veita nemendum með BA próf í sálfræði tækifæri til að nýta nám sitt og fara að veita ráðgjöf, þ.e. það var búið til nám í námsráðgjöf. Það var ca. 1986 eða 1987. Það nám er komið í dag á MA-gráðu stigi. Það er nefnilega ekki nóg að gera þetta ódýrt, það er ekki nóg að bjóða upp á eitt námskeið í hagnýtingu til að gera fólk að sérfræðingum. Margir sem ljúka cand.psych. nám hjá okkur hafa þegar planað að fara í doktorsnám því þeim finnst þeim vanta meira. Eftir því sem fólk lærir meira því meira sem það áttar sig á því hvað það veit og kann lítið til að geta tekist á við hagnýtingu. Það er engin ódýr leið út úr, fólk verður bara að fara í framhaldsnám og þjálfa sig þar til að geta tekist á við að leysa praktísk vandamál. Ekki gera eins og sumar stéttir eru farnar að gera, þ.e. fara t.d. á helgarnámskeið um atferlismeðferð við einhverfu og telja sig eftir það vera sérfræðingar á sviðinu, þeim finnst þeir vita svo mikið (!!!!)ekki stefna í að vera "hálfmenntað" fólk, það er hættulegt. En Heiða María, ég verð náttúrulega að spyrja þig, hvaða aðra þekkingu úr sálfræði er nýtanleg en þekking úr atferlisgreiningu? hehehe....og, já, þótt svo að ég lesi þennan póst, hvað heldurðu svo sem að ég geti gert til að koma til móts við ósk þína eða annarra nemenda ef ég skyldi vera sammála einhverju? hehe..Og já, farðu að skrifa ritgerðina þína.

Heiða María sagði...

Hæ. Ég var nú svona kannski meira að hugsa þetta til að kynna fyrir NEMENDUM hvernig hægt sé að nýta sálfræðina. Oft liggur það nefnilega ekki í augum uppi. Það má heldur ekki gleyma því að ef nemendur sjá að hægt er að nýta námið er það HVATI fyrir að fara í meira nám. Annars er bara allt eins víst að þeir skipti um svið (eins og ég mun líklega gera).

Ég er alveg viss um að fullt af fólki hefur áhuga á svona námskeiði og Friðrik sagði sjálfur við mig að ykkur vantaði fleiri valnámskeið. Og Gabríela, auðvitað hefur þú einhver völd til að koma svona í kring, þú ert skorarformaður! Hehehe.

Vaka sagði...

Já það vantar valnámskeið en ég held að þetta sé ekki það sem mest vantar. Til að byrja með þá held ég alveg örugglega að það sé ekki til nein bók um hagnýtingarmöguleika, en jafnvel þótt að slík bók væri til er hætta á að hún sé heldur þunnur pappír. Ef að það ætti að kynna alla hagnýtingarmöguleika eru þeir svo margir að kynning á hverjum og einum yrði frekar þunn. Annað vandamál er að þessi bók yrði að vera íslensk til þess að möguleikarnir væru raunhæfir. Svo er erfitt að gera svona áfanga þannig að þetta verði ekki bara einhverjar afsláttar einingar því að það er erfitt að prófa upp úr svona efni þannig að eitthvað vit sé í því. Það hefur líka sína galla að hafa námsmatið alfarið byggt á ritgerð:
a)tryggir ekki að sá sem skilar sé sá sem skrifaði (en það er svo sem ekki alvarlegt vandamál því það væri hægt að leysa með munnlegu prófi úr þinni ritgerð og lang flestir svindla aldrei)
b)erfitt að fara yfir slíka ritgerð því að sá sem að kennir kúrsinn er ekki endilega fær um að dæma ritgerðir um hvaða hagnýtingu sem er og það er svolítið önnpró að þykjast hafa þekkingu á öllum sviðum sálfræði, jafnfram væri það mjög erfitt að láta marga kennara koma að þessu
c)það er hugsanlegt hins vegar að hafa fyrirfram ákveðin verkefni en þá hefur kúrsinn eiginlega mist marks.
Varðandi kynningar get ég heldur ekki sagt að mér sýnist fólk vera að pissa á sig úr vitneskjuþörf. Ég veit ekki betur en að á málstofum sé nær aðeins MA og cand nemar, af því að það er mætingarskylda! Hvað með fræðakvöldin (sem hafa nú reyndar legið alveg niðri í vetur) það er ekki heldur stappað út úr dyrum á þeim.
Svo held ég að samvinna við fyrirtæki í valáfanga, sem er líklegast að fólk láti sitja á hakanum, svolítið riskí. Það getur jafnvel komið verra orði á sálfræði að senda fólk í slík verkefni ef það er ekki mjög vel undirbúið (sem eins og ég minntist á áðan er mjög erfitt að undibúa á svona breiðu sviði fyrir marga í einu). Ég held að það sé betra að slík verkefni séu í BA stílnum, þar sem að maður hefur sinn leiðbeinanda sem hefur þekkingu á sviðinu og hefur miklu að tapa ef maður klúðrar einhverju í samskiptum við fyrirtækið, leiðbeinanda eða í verkefninu.
Í stuttu máli þá held ég að praktískur áfangi sé ópraktísk hugmynd.
Ég er hins vegar alveg sammála með valáfangana og þar finnst mér helst vanta meiri lífeðlisfræði þar sem að fæstir af okkar annars ágætu kennurum hafa áhuga á því.

Ætla annars að fara að huga að mikilvægari málefnum eins og janúar útgáfu cosmo og reyna að gera eitthvað í skakka toppnum sem mér fannst góð hugmynd að klippa á mig í gær en ekki þegar ég vaknaði í morgun með '80 lúkkið!

Vökurottan, sem er komin yfir PMS en fékk skrifræpu í staðin.

Heiða María sagði...

Ég myndi alveg mæta á þessar málstofur ef þær væru ekki bara um kvíða, þunglyndi, áfengissýki, spilafíkn og annað niðurdrepandi. Það er mjög sjaldan eitthvað í boði fyrir þá sem ekki hafa áhuga á klínu. Fuss! Ég er farin í tölvunarfræði.

Vaka sagði...

Ég er nú reyndar alveg sammála þér með það. Það er næstum alltaf klína á svona kynningum.

binni-dissociative sagði...

Sko það þarf ekki að vera EINN áfangi með ÖLLUM hagnýtingarmöguleikuum sálfræðinnar. Þó svo að ég verði að vera ósammála að það væri of erfitt. Þyrfti bara að henda út ruglinu, sem því miður er meirihlutinn, og þá væri sá áfangi orðinn ansi aumingjalegur. En það væri t.d. brilliant að kenna OBM. Mjög hagnýtt og svínvirkar....hvað segirðu um það Breiðholtsdrottning ;)

Heiða María sagði...

Hvað með eitthvað sem er ekki aðferlismótun? Sorry, en það er ýmislegt annað til líka! Eða hvað, kannski ekki? Eða er atferlismótun það eina hagnýtanlega í sálfræði? Það getur bara vel verið... Crap. Ég segi það og skrifa: Ég er farin í tölvunarfræði.

ZGS sagði...

Ok, þetta er góðar umræður. Þakka fyrrverandi PMS sjúkling fyrir mjög góðar ábendingar og tek fyllilega undir þær. OBM kúrs líst mér mjög vel á, það er að koma að því að sérfræðingur sem ekki er enn grafinn í vinnu gæti hugsanlega boðið upp á slíkan kúrs, en eitthvað bið á því. Verkfræðileg sálfræði gæti ég hugsað mér, heilsuefling á vinnustöðum eða vinnuheilsusálfræði. Slíkt kúrs hefur verið í boði fyrir cand.psych. nema, hvernig væri að biðja Friðrik að tala við kennarana og sjá hvort þær hafa áhuga á BA valkúrs. En Heiða mín, það er misskilningur að halda að skorarformaður hafi vald, það er akkúrat þess vegna sem ég hef forðast þessu starfi svo lengi og nú þegar ég er í starfinu þá er enn ljósara að skorarformaður er BARA þjónn skorar og ekkert annað, ég hef ekki meira vald sem skorarformaður en sem óbreyttur kennari í skor. Þannig virkar háskólinn. Valdið kemur frá hópnum. En svo hafa nemendur þrjá fulltrúa á skorarfundum og það eru þeir sem eiga að koma með tillögur eins og þú ert að leggja til hér, þú átt að sannfæra, eða þið nemendur, þessa fulltrúa ykkar til að ræða slík mál á skorarfundum. Svo mætti auðvitað bjóða upp á skólasálfræði kúrs sem væri ansi hagnýtt og þá ekki eingöngu út frá atferlisgreiningu og ég skal meira að segja hleypa einhverjum öðrum að til að kenna þann kúrs, hehe, en annars er ég með margar hugmyndir út frá eigin áhugamálum á ýmsum sviðum, úm valkúrsa, málið er að ég get ekki bætt á mig kennslu. Eflaust gildir þetta um kollega mína líka. Og ég veit ekki annað en að flestir vinnandi sálfræðingar sem hefðu eitthvað merkilegt fram að færa séu á kafi í vinnu og ég efast um að þeir séu neitt á leiðinni til okkar til að bjóða sig fram til að kenna um hagnýtingu sálfræðinnar á tilteknum vettvangi. En eins og ykkur er nú kannski kunnugt þá eru til þrjár megin hagnýtingasvið sálfræðinnar, þ.e. klínísk-, skóla- og vinnusálfræði. Nýting sálfræðinnar á öðrum sviðum hefur verið ansi tilviljunarkennd, t.d. hafa sumar þjóðir nýtt sér það að hafa símanúmerin með 7 tölum en ekki allar þjóðir. Sumar þjóðir hafa nýtt sér þekking sálfræðinnar í hönnum umferðarmannvirkja, flumumferðarstjórnunarklefa, samskiptum lækna við sína sjúklinga til að hraða fyrir bata, svo eru auðvitað greinar eins og sérkennsla, félagsráðgjöf, talmeinafræði, hjúkrunarfræði, almennir kennarar, o.fl. sem hafa nýtt sér þekkingu sálfræðinnar með misgóðri útkomu allt eftir því hvað þekkingargrunn þeirra hefur verið gott til að byrja með. Ég hef það á tilfinningunni Heiða að þú sért að hugsa um eitthvað mjög sértækt en sért ekki að segja það. Hvað ertu að hugsa stelpa? Hvað hefurðu í huga?

Húsmóðir í seljunum

Heiða María sagði...

Hmm, ég var nú svo sem ekki með neitt sérstakt í huga en út frá mínu áhugasviði hefði ég mestan áhuga á verkfræðilegri sálfræði. Ég þekki það svið samt ekkert sérlega vel, kannski er það algjört ble ble :-D

Samsull sálfræði og tölvunarfræði hefur alltaf heillað mig. Kannski ég drullist í það á endanum.

ZGS sagði...

Það væri frábært svo framarlega sem þú kemur til baka í sálfræðina og hjálpar mér að forrita þannig að ég geti sett upp alminniligar tilraunir á tölvutæku formi....

Heiða María sagði...

Hehe, jamms, það er alltaf gaman að forrita.